əyri

əyri
sif.
1. Düz istiqamətdə olmayan, düz xətt təşkil etməyən (düz ziddi). Əyri yol. Əyri xətt. Əyri qılınc. – Cığır dolanbac yol kimi əyri idi. M. İ.. Murad dedi: – Var, bala; Əyri qazma üsulu. M. R.. // Düz durmayan, düz olmayan, bir yana əyilmiş. Əyri barmaq. Əyri çənə. Əyri mismar. – Xudayar bəyin bir böyük qüsuru var. Burnu əyridi, əyridi, amma pis əyridi. . C. M.. <Qaçayın> burnu bir qədər əyri və iri idi. Ə. Vəl.. // Zərf mənasında. Əyri getmək. Mıxı əyri vurmaq. – Ümumi zəiflikdən başqa <Cəbinin> ayaqları da əyri bitirdi. N. N.. Əyri baxmaq – 1) gözünün yan tərəfi ilə baxmaq, çəp baxmaq; 2) məc. Narazı, şübhəli, yaxud kinli və hiddətli baxışla baxmaq. Axır vaxtlarda nədənsə mənə əyri baxır.
2. Sözündə, işində, hərəkətində düz olmayan, yalançı, fırıldaqçı. Əyri adam bir gün özünü göstərəcək. – Əyri adamın bacarıqlı olmağı, düz adamın əfəlliyindən cəmiyyət üçün daha qorxuludur. M. İ.. Əyri danışmaq – düz danışmamaq, səmimi danışmamaq, hiylə işlətmək, biclik etmək. Əyri getmək – 1) fırıldaq, hiylə yolunu tutmaq, düz yolla getməmək; 2) aldatmaq, vəfasızlıq göstərmək. Əzəldən arada əhdü peyman var; Əyri getmə, Əslim, yolu düz yeri! «Aşıq Kərəm». Əyri görmək – pis şəkildə görmək, xoşuna gəlməyəcək tərzdə görmək. Niyə bəs böylə bərəldirsən, a qare, gözünü; Yoxsa bu ayinədə əyri görürsən özünü? M. Ə. S.. Hər nə gördüm, əyri gördüm, özgə babət görmədim. M. P. V.. Əyri güzgü – 1) əksi düzgün göstərməyən güzgü; 2) məc. bir şeyin təhrif olunmuş əksi. // İs. mənasında. Casusmusan ki, yoxsa oğru? Ya əyrimisən ki, yoxsa doğru? X.. Bir oğru, bir əyri, bir də haramı; Bu üçü bir olsa kolda gizlənər. X. Q.. Tənbələ, əyriyə xeyirxahlıq etmək yaxşı işləyənin belindən basmaqdır. M. İ.. // is. Düzgün olmayan şey. Şairəm, çünki vəzifəm budur əşar yazım; Bədi bəd, əyrini əyri, düzü həmvar yazım. M. Ə. S.. <Keykavus şah:> Çarə bul, seçilsin doğru əyridən. H. C.. <Vəzir:> Belə olar əyyar sözü; Yanlış deyər əyri, düzü. A. Ş.. Əyri iş – fırıldaq, hiylə. . . Əyri işlərin haqqında doğru danış. M. S. O..
3. is. riyaz. Əyri xətt. Diaqramın əyriləri. Əyrinin nöqtələri. // Hər hansı bir prosesin kəmiyyət nisbətini göstərən (əyri xətt şəklində) qrafik təsvir. Temperatur əyrisi. Yağıntı əyrisi.
◊ Əyri göz – mövhumatçıların etiqadınca, gözü dəyə bilən adamın gözü. <Qızyetər:> Yox. . . yox. . . , qadan alım, min əyri göz var; Bircə farağat dur, . . göz dəyər sənə. S. V.. Əyri (gözlə) baxmaq – qeyri-məmnun, narazı, acıqlı yaxud şübhəli nəzərlə baxmaq. Əyri gözlə mənə baxdı. Əyri-əyri baxmaq – bax əyri (gözlə) baxmaq. Sona əyri-əyri baxır Məşədi Zeynəbin üzünə və birdən onun üstünə hücum çəkib itələyir. C. M.. Hacı Rəsul çomaqlı kəndliyə əyri-əyri baxdı. M. C.. Molla Şirəlinin ən çox zəhləsi getdiyi, ona əyri-əyri baxıb salam verməyən cavanlar idi. S. Rəh.. Əyri oturaq (oturub), düz danışaq – bir-birimizdən incisək də, həqiqəti olduğu kimi deyək. Ey fələk, gəl ki, bir əyri oturub düz danışaq. S. Ə. Ş.. <Gəray ağa:> Gəl burada, bu qapalı otaqda, bu İçərişəhərdə əyri oturub düz danışaq! S. R..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Поможем решить контрольную работу

Look at other dictionaries:

  • Yri — Yri, Fluß, so v.w. Basilipotamo …   Pierer's Universal-Lexikon

  • əyri — I (Ağdərə, Xocavənd, Tərtər) əyri qısa boru, dirsək. – Durbanın başına bir əyri keçirif döndərillər (Ağdərə) II (Oğuz) bax əydi …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • əyri-üyrü — sif. 1. Çox yerindən əyilmiş, düz yeri olmayan. Əyri üyrü ağac. Əyriüyrü məftil. – Müqim bəyin boynu qısa, qılçaları gödək, əyri üyrü, qarnı qarpız kimi qalxıq, başı da aran yerinin düyələyi kimi yupyumru idi. S. R.. Qaş qaralır, əyri üyrü… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əyri-bulamac — sif. məh. Çox əyri, əyriüyrü. Əyri bulamac yollar. – . . Şəhərin tarixini öyrənməklə bərabər, əyri bulamac küçələrini də tanımağa başladıq. Ə. Ə …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əyri-dolanbac — sif. Əyri üyrü, dolanbaclı, düz xətt üzrə olmayan. Əyri dolanbac dalan. – Darısqal, əyri dolanbac küçələri . . bu qəsəbəni qədim şəhərlərə oxşadırdı. Ə. Ə …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əyri-büyrü — bax əyri üyrü. Əyribüyrü ağac. – Yunan əlifbası girdələşə bilməyib, əyri büyrü xətlər ilə yazılırdı. F. Ağazadə …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əyri-oğru — top. Oğru, dələduz adamlar. Mirzə Qulam xan da yazda yayda . . valilərinə tabe olmayan əyri oğruya qulaqburması verib, mal dövlətini yoxlayıb çıxıb gedərdi. M. Əliyev …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • YRI — Yamana Gold, Inc. (Business » Firms) * Yum Restaurants International (Business » Firms) * YARÍ: a language of Colombia (Regional » Language Codes (3 Letters)) * Riviere Du Loup Airport, Riviere Du Loup, Quebec, Canada (Regional » Airport Codes) …   Abbreviations dictionary

  • YRI.TO — Yamana Gold, Inc. (Business » Stock Exchange) …   Abbreviations dictionary

  • yri — ISO 639 3 Code of Language ISO 639 2/B Code : ISO 639 2/T Code : ISO 639 1 Code : Scope : Individual Language Type : Living Language Name : Yarí …   Names of Languages ISO 639-3

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”